کراس بایت یکی از مشکلات شایع دندانی است که میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. این مشکل زمانی رخ میدهد که دندانهای بالایی نسبت به دندانهای پایینی به داخل فک متمایل میشوند، که میتواند مشکلاتی در روند رشد دندانها و سلامت کلی دهان ایجاد کند.
کراسبایت یک اختلال فکی است که در آن دندانهای فک بالا به طور صحیح روی دندانهای فک پایین قرار نمیگیرند. این مشکل ممکن است فقط یک دندان را درگیر کند یا چندین دندان را تحت تاثیر قرار دهد. در این حالت، دندانها به گونهای قرار میگیرند که معمولاً باید دندانهای فک بالا از فک پایین جلوتر باشند، اما در کراسبایت، این تراز برهم میخورد و میتواند مشکلاتی مانند درد فک و سایش دندانها ایجاد کند.
دلایل مختلفی که میتوانند باعث بروز این ناهنجاری دندانی شوند، شامل موارد زیر هستند:
در بسیاری از موارد، کراس بایت به طور ژنتیکی از والدین به فرزندان منتقل میشود. این ویژگی میتواند به دلیل نقص در رشد فکها یا عدم تطابق دندانها ایجاد شود.
بزرگ یا کوچک بودن اندازه فک میتواند باعث ایجاد کراس بایت شود. اگر فک بالا یا پایین کوچکتر از حالت طبیعی باشد، دندانها ممکن است نتوانند به درستی با یکدیگر قرار گیرند.
زمانی که دندانها به درستی رشد نکنند و رشد آنها دچار مشکل باشد، ممکن است کراس بایت ایجاد شود. این مشکل میتواند با درمانهای ارتودنسی اصلاح گردد.
بزرگ شدن لوزهها، به ویژه لوزهسوم، میتواند به محدود شدن فضای فک منجر شود. این کاهش فضا ممکن است باعث شود که دندانها به درستی رشد نکنند و به ایجاد مشکلاتی همچون کراس بایت منجر شود. در نتیجه، ممکن است ترتیب دندانها به هم بریزد و مشکلات فکی و دندانی دیگری به وجود آید.
انواع کراسبایت به شرح زیر است:
برای افرادی که دچار کراسبایت هستند، شدت مشکلات ممکن است متفاوت باشد. افرادی که کراسبایت خفیف دارند، ممکن است مشکلی نداشته باشند، اما در موارد شدیدتر، این وضعیت میتواند مشکلات قابل توجهی را ایجاد کند. در اینجا به برخی از مشکلات مرتبط با کراسبایت اشاره میکنیم:
متخصصان ارتودنسی همواره درمان کراسبایت را برای جلوگیری از مشکلات مربوط به انحراف فکها توصیه میکنند. بسته به وضعیت هر فرد، گزینههای درمانی مختلفی برای این منظور وجود دارد. ارتودنتیستها ممکن است برای اصلاح کراسبایت از یک یا چند روش درمانی استفاده کنند.
وسیعکننده کام (پالاتال اکسپندر) یک دستگاه ارتودنسی است که در بخش سقف دهان نصب میشود، معمولاً نزدیک دندانهای پیش و اولین دندانهای آسیای دائمی. این دستگاه دارای پیچ تنظیم است که به راحتی میتوان آن را در خانه تنظیم کرد تا فشاری ملایم به سقف دهان وارد کند. استفاده از این وسیله در افرادی که در سن رشد هستند (معمولاً زیر 14 تا 16 سال) برای اصلاح مشکلاتی مانند کراسبایت یا بایت معکوس بسیار موثر است.
این دستگاه با ایجاد فشار آرام و مداوم روی سقف دهان باعث میشود که استخوانهای فک به سمت بیرون حرکت کرده و فضای فک افزایش یابد. این تغییرات به نوبه خود باعث میشود که دندانها بهتر در جای خود قرار بگیرند و مشکلات مربوط به نامرتبی دندانها اصلاح شوند.
بریسها از ابزارهای ارتودنسی پرکاربرد برای درمان کراسبایت هستند که از دو بخش اصلی، براکتها و سیمها، تشکیل شدهاند. براکتها معمولاً از مواد فلزی یا سرامیکی ساخته شده و روی دندانها نصب میشوند، در حالی که سیمها این براکتها را به هم متصل میکنند و فشار لازم را برای جابجایی دندانها به موقعیت صحیح اعمال میکنند.
استفاده از این روش در هر سنی موثر است و به طور خاص برای اصلاح مشکلاتی مانند کجی دندانها، اختلالات فکی، و تغییرات در موقعیت دندانها ناشی از کراسبایت مفید است. به مرور زمان، فشار وارده توسط سیمها موجب اصلاح تدریجی مشکلات دندانی و بهبود ظاهر و عملکرد دهان میشود.
ارتودنسی نامرئی نوعی درمان متحرک است که از پلاستیک شفاف ساخته شده و به راحتی بر روی دندانها قرار میگیرد. این پلاکها به طور مداوم و برای بیشتر ساعات روز باید در دهان باقی بمانند، ولی مزیت این روش این است که هنگام مسواک زدن یا خوردن غذا به راحتی میتوان آنها را خارج کرد.
این نوع ارتودنسی بیشتر برای بزرگسالان و نوجوانان بالغ استفاده میشود و به دلیل ظاهر نامشهود، انتخاب خوبی برای افرادی است که نمیخواهند سیمکشی دندانها نمایان باشد. ارتودنسی نامرئی با وارد کردن فشار تدریجی به دندانها، وضعیت آنها را به تدریج اصلاح میکند، مشابه به بریسها، اما بدون اینکه مشکلی برای ظاهر فرد ایجاد کند.
در پایان، درمان مناسب برای کراسبایت میتواند نه تنها به بهبود وضعیت دندانها و فکها کمک کند، بلکه از بروز مشکلات جدیتر در آینده نیز جلوگیری نماید. اگر شما یا فرزندتان با این مشکل مواجه هستید، بهتر است در اولین فرصت به یک متخصص ارتودنسی مراجعه کنید تا با انتخاب روش درمانی مناسب، از عوارض احتمالی مانند درد فک، ساییدگی دندانها و مشکلات ظاهری جلوگیری شود.