روکش پرسلن از لایههای نازک سرامیکی ساخته میشود که هر لایه رنگ و شفافیت خاص خود را دارد تا بیشترین شباهت را به دندان طبیعی ایجاد کند. این روکشها به دلیل ظاهر طبیعی و قابلیت تطابق با رنگ دندان، انتخابی ایدهآل برای دندانهای جلویی هستند. برخلاف روکشهای فلزی که گاهی در خط لثه خط تیره ایجاد میکنند، روکش پرسلن ظاهری کاملاً طبیعی دارد و نگرانیهای زیبایی را به حداقل میرساند. اگرچه بیشترین کاربرد آن در دندانهای جلوست، در بعضی موارد میتوان از آن برای دندانهای عقب نیز استفاده کرد.
روکشهای پرسلن تنوع بالایی دارند و بر اساس نیاز و موقعیت دندان انتخاب میشوند. برخی از محبوبترین انواع شامل فلدسپاتیک، ایمپرس (Empress)، پروسرا (Procera)، لاوا (Lava)، ایماکس (Emax) و PFM هستند. هر نوع روکش ویژگی خاص خود را دارد: فلدسپاتیک زیبایی فوقالعاده دارد، ایمپرس شفاف و شیشهای است، پروسرا از سرامیک فرزکاری شده ساخته شده و لاوا لایه داخلی زیرکونیا دارد تا مقاومت و زیبایی را همزمان ارائه کند. روکش ایماکس نیز ترکیبی از دوام و زیبایی است و روکش PFM با لایه فلزی داخلی دوام بیشتری دارد، اما از نظر زیبایی کمی کمتر طبیعی است.
تاج پرسلن یکی از بادوامترین گزینهها برای بازسازی دندانهای آسیبدیده است. این روکش با بازیابی شکل و عملکرد دندان، به حفظ یکپارچگی آن پس از درمانهایی مثل عصبکشی کمک میکند. دندانپزشک معمولاً زمانی توصیه به استفاده از تاج پرسلن میکند که ترمیم ساده کافی نباشد و نیاز به حفاظت طولانیمدت از دندان وجود داشته باشد.
ونیر پرسلن پوستهای نازک از سرامیک است که به سطح جلویی دندانها چسبانده میشود و اصلاح طرح لبخند را آسان میکند. این روش علاوه بر سفید کردن دندانها و پوشاندن لکههای ناشی از قهوه، چای یا دخانیات، میتواند بینظمیهای جزئی، فاصله بین دندانها و نقصهای طول و شکل دندان را نیز اصلاح کند. ونیر پرسلن انتخابی ماندگار و کمتهاجمی برای دستیابی به لبخندی جذاب است.
بریج پرسلن برای جایگزینی دندانهای از دست رفته کاربرد دارد و از پرسلن ساخته میشود تا با رنگ دندانهای طبیعی هماهنگ باشد. این ماده قابلیت شکلدهی بالا دارد و ظاهر مینای طبیعی را بازسازی میکند، در حالی که پایه محکمی برای پروتز فراهم میکند. بریج پرسلن به دلیل دوام و استحکام بالا، راهکاری عملی و طولانیمدت برای پر کردن شکاف دندانی محسوب میشود.
روکش پرسلن گزینهای ایدهآل برای افرادی است که به فلز حساسیت دارند یا به دنبال ظاهری کاملاً طبیعی و شفاف برای دندانهای خود هستند. البته روکشهای PFM برای کسانی مناسب است که به فلز حساسیت ندارند و میخواهند استحکام بیشتری داشته باشند.
برای اینکه روکش پرسلن بهترین عملکرد را داشته باشد، چند شرط مهم باید رعایت شود:
حفظ سلامت دهان و دندان، پایه یک لبخند زیبا و عملکرد مناسب دندانهاست. ویزیتهای دورهای و مراقبت مستمر از دهان و دندان، تضمینی برای موفقیت طولانیمدت روکش پرسلن و سلامت عمومی شما است.
فرایند نصب روکش پرسلن معمولاً در دو جلسه انجام میشود تا نتیجهای دقیق و طبیعی حاصل شود. در جلسه اول مراحل زیر صورت میگیرد:
این آمادهسازی دقیق، تضمین میکند که روکش نهایی علاوه بر زیبایی، دوام و عملکرد طبیعی دندان را نیز فراهم کند.
فرایند نصب روکش پرسلن معمولاً در دو جلسه انجام میشود تا نتیجهای دقیق، طبیعی و بادوام حاصل شود. در جلسه اول، دندانپزشک قالب بسیار دقیقی از دندانهای مورد نظر تهیه میکند. این قالب هم برای ساخت روکش دائمی سفارشی و هم برای آماده کردن روکش موقت استفاده میشود تا دندان در طول انتظار محافظت شود.
سپس لابراتوار دندانپزشکی شروع به ساخت روکش میکند. در برخی کلینیکها، فناوریهای مدرن مانند تصویربرداری سهبعدی یا سیستمهای CAD/CAM مثل CEREC برای طراحی و ساخت روکش بهکار گرفته میشوند تا دقت و تطابق رنگ و شکل با دندانهای طبیعی افزایش یابد.
دندانپزشک در این مرحله نحوه قرارگیری دندانهای بالا و پایین و میزان تماس دندانها در هنگام جویدن را ارزیابی میکند. این بررسی، به تعیین ارتفاع دقیق روکش، شکل لبههای جویدن و سطح تماس کمک میکند تا عملکرد و راحتی دهان حفظ شود.
همچنین، دندانپزشک و بیمار با بررسی طیف رنگها، رنگ مناسب روکش را انتخاب میکنند. در صورتی که رنگ روکش با دندانهای طبیعی کمی متفاوت باشد، تکنسین لابراتوار میتواند آن را مطابق خواست بیمار و هماهنگ با دیگر دندانها اصلاح کند.
در جلسه دوم، روکش موقت برداشته میشود و روکش دائمی یا بریج روی دندان قرار گرفته و با دقت ثابت میشود تا ظاهر و عملکرد طبیعی دندان بازیابی گردد.
حفظ سلامت و دوام روکش پرسلن نیازمند رعایت نکات مراقبتی ساده اما مؤثر است. با پیروی از این توصیهها میتوانید عمر روکش را طولانیتر کنید و از آسیبهای احتمالی پیشگیری نمایید:
روکش پرسلن نسبت به انواع دیگر روکشها، مانند فلزی یا پرسلن متصل به فلز، احتمال لبپر شدن یا ترکخوردگی بیشتری دارد. بنابراین مراقبت و دقت در استفاده از آن اهمیت زیادی دارد.
استفاده از روکش پرسلن ممکن است باعث افزایش حساسیت دندان به تغییرات دما شود. نوشیدن مواد خیلی گرم یا خیلی سرد، فشار اضافی یا جویدن خوراکیهای سفت میتواند خطر ترکخوردگی روکش و آسیب دندان را افزایش دهد.
برای نصب روکش پرسلن نیاز است بخش بیشتری از ساختار دندان تراشیده شود. این تراش بیشتر نسبت به روکشهای PFM باعث میشود که مراقبت و آمادهسازی دقیق دندان قبل از روکش اهمیت ویژهای داشته باشد.
همانند بسیاری از درمانهای دندانپزشکی، نصب روکش پرسلن هم میتواند با برخی عوارض جزئی همراه باشد، هرچند احتمال بروز آنها بسیار کم است. برای چسباندن روکش، دندان باید تراشیده شود تا شکل و اندازه مناسب برای جایگیری روکش فراهم شود.
تراش دندان روی ساختار طبیعی آن اثر دائمی میگذارد و برگشتپذیر نیست. پس از نصب روکش، ممکن است حساسیت خفیف دندان نسبت به سرما یا گرما تجربه شود. در صورتی که از روکش پرسلن متصل به فلز استفاده شود، برخی افراد به علت حساسیت به فلز ممکن است واکنش نشان دهند.
روکش پرسلن بهطور متوسط بین ۵ تا ۱۵ سال دوام دارد. البته طول عمر واقعی روکش به میزان مراقبت شما از آن وابسته است. رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان، همراه با توجه به نوع خوراکیها و نوشیدنیها، نقش مهمی در افزایش ماندگاری روکش دارد.
سایش طبیعی دندانها میتواند استحکام روکش را کاهش دهد؛ بنابراین برای حفظ ظاهر و عملکرد روکش، بهتر است عادتهای آسیبرسان را کنار بگذارید. بهعنوان مثال، از دندانقروچه، فشار دادن شدید فکها و جویدن غذاهای بسیار سفت پرهیز کنید تا روکش مدت طولانیتری سالم و زیبا باقی بماند.
هزینه نصب روکش پرسلن تحت تأثیر چند عامل اصلی تعیین میشود:
روکش پرسلن گزینهای ایدهآل برای کسانی است که به دنبال ترکیبی از زیبایی طبیعی، دوام و عملکرد مناسب دندانها هستند. این روکشها برای دندانهای جلو، اصلاح طرح لبخند و بازسازی دندانهای آسیبدیده عالی عمل میکنند، اما موفقیت آنها به سلامت دندان و لثه، رعایت نکات مراقبتی و انتخاب نوع مناسب بستگی دارد. اگر به دنبال ظاهری طبیعی، شفاف و کمتهاجمی هستید و آماده رعایت مراقبتهای پس از نصب هستید، روکش پرسلن میتواند یک راهکار بلندمدت و مطمئن برای لبخند شما باشد.
بهطور متوسط ۵ تا ۱۵ سال، البته رعایت بهداشت و مراقبتهای دندانی میتواند این مدت را افزایش دهد.
با اجتناب از جویدن مواد سخت، دندانقروچه و فشار زیاد روی دندانها، احتمال ترک یا شکستن بسیار کم میشود.
روکش پرسلن در برابر لکه مقاوم است، اما مصرف زیاد قهوه، چای یا دخانیات ممکن است کمی رنگ آن را تحت تأثیر قرار دهد.
با نصب دقیق و مراقبت مناسب، روکش بهخوبی ثابت میماند؛ اما ضربه شدید یا پوسیدگی زیر روکش میتواند باعث شل شدن آن شود.
روکش تمامپرسلنی و زیرکونیا از نظر حساسیت و سازگاری با بافت دهان ایمنترین گزینهها هستند.
روکش زیرکونیا مقاومتر و بادوامتر است، اما روکش پرسلن ظاهر طبیعیتر و شفافتری دارد.
برخلاف روکشهای PFM، روکش تمامپرسلنی معمولاً در خط لثه سیاه نمیشود و ظاهر طبیعی خود را حفظ میکند.
روکش دندان از خود دندان محافظت میکند، اما رعایت بهداشت ضعیف میتواند منجر به پوسیدگی اطراف یا زیر روکش شود.
معمولاً درد خفیف و موقت است و با استفاده از بیحسی موضعی، نصب روکش بدون درد انجام میشود.
روکش تمامپرسلنی طبیعی و شفاف است، PFM دوام بیشتری دارد اما فلز زیر پرسلن ممکن است کمی ظاهر دندان را تحت تأثیر قرار دهد.
آدامس نرم آسیبی به روکش نمیرساند، اما آدامس بسیار چسبنده میتواند باعث شل شدن یا جدا شدن روکش شود.
استفاده صحیح از نخ دندان به حفظ سلامت لثه و طول عمر روکش کمک میکند و هیچ آسیبی به روکش وارد نمیکند.