داشتن دندانهای منظم و لبخندی زیبا یکی از فاکتورهای مهم در افزایش اعتماد به نفس و سلامت دهان و دندان است. ارتودنسی یکی از روشهای موثر برای اصلاح ناهنجاریهای فکی و دندانی محسوب میشود. اما سوالی که بسیاری از افراد دارند این است که "بهترین نوع ارتودنسی دندان کدام است؟" در این مقاله، انواع روشهای ارتودنسی را بررسی کرده و به شما کمک خواهیم کرد تا مناسبترین روش را برای خود انتخاب کنید.
انتخاب بهترین روش ارتودنسی به فاکتورهایی مانند نوع ناهنجاری، سن شما، میزان همکاری وی در رعایت دستورات درمانی، هزینه و همچنین مدت زمان مورد انتظار برای نتیجهگیری بستگی دارد. ارتودنسی ثابت، متحرک و نامرئی از رایجترین روشهای درمانی هستند که هرکدام بسته به شرایط فرد، مزایا و معایب خاص خود را دارند. برای مثال، ارتودنسی ثابت بیشترین دقت را در اصلاح ناهنجاریهای شدید دارد، در حالی که ارتودنسی نامرئی گزینهای ایدهآل برای افرادی است که به دنبال راهحلی کمتر نمایان و انعطافپذیر هستند. در ادامه، هر یک از این روشها را بررسی میکنیم تا شما بتوانید بهترین انتخاب را داشته باشید.
در کودکان، رشد استخوانهای فک هنوز در حال تکامل است، بنابراین بهترین زمان برای بررسی وضعیت ارتودنسی کودک معمولاً در سن ۷ سالگی توصیه میشود. در این سن، متخصص ارتودنسی میتواند تشخیص دهد که آیا کودک نیاز به درمان ارتودنسی دارد یا خیر.
از آنجایی که دندانهای شیری دارای ریشههای ضعیفتری هستند، استفاده از براکتهای ثابت روی آنها توصیه نمیشود. به همین دلیل، درمانهای ارتودنسی کودکان معمولاً شامل موارد زیر است:
در صورتی که مشکلات فکی نظیر جلو بودن فک بالا یا کوچک بودن فک پایین وجود داشته باشد، استفاده از ابزارهایی مانند فیس ماسک و هدگیر ضروری خواهد بود. این روشها به رشد مناسب فک کمک کرده و از مشکلات جدیتر در آینده جلوگیری میکنند.
بهترین زمان برای پهن کردن فک بالا بین ۹ تا ۱۱ سالگی و برای فک پایین معمولاً در حدود ۱۱ سالگی است. بنابراین، معاینات اولیه در سنین پایین میتواند از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کند و نیاز به درمانهای پیچیده در آینده را کاهش دهد.
| روش ارتودنسی | توضیحات |
|---|---|
| فضا نگهدارها | حفظ فضای دندانهای دائمی در کودکانی که زودتر دندان شیری خود را از دست دادهاند. |
| وسیعکنندههای کام | افزایش عرض فک بالا در کودکانی که فک کوچکتری دارند. |
| ارتودنسی فانکشنال | اصلاح مشکلات اسکلتی فک و هدایت رشد صحیح فک بالا و پایین. |
| سیم و پلاک ارتودنسی | اصلاح جزئی موقعیت برخی از دندانها. |
| فیس ماسک و هدگیر | کمک به رشد مناسب فک در موارد جلو بودن فک بالا یا کوچک بودن فک پایین. |
| بهترین سن معاینه | ۷ سالگی برای بررسی نیاز به ارتودنسی. |
| بهترین سن درمان فک | ۹ تا ۱۱ سالگی برای فک بالا، حدود ۱۱ سالگی برای فک پایین. |
در دوره نوجوانی، رشد فک تقریباً کامل شده و دندانهای دائمی جایگزین دندانهای شیری شدهاند. در این سن، متخصص ارتودنسی میتواند بر اساس شرایط دندانها و فک بهترین روش درمانی را پیشنهاد دهد. گزینههای متداول برای ارتودنسی نوجوانان عبارتند از:
با توجه به نیازهای هر فرد و میزان ناهنجاری دندانها، متخصص ارتودنسی بهترین روش ارتودنسی را انتخاب کرده و بیمار را در مسیر درمانی مناسب هدایت میکند.
در جدول زیر مقایسه روشهای ارتودنسی برای نوجوانان در قالب جدول آورده شده است:
| روش ارتودنسی | مزایا | معایب |
| ارتودنسی لینگوال | - کاملاً مخفی (براکتها در پشت دندانها قرار میگیرند) - مناسب برای درمانهای پیچیده |
- رعایت بهداشت سخت - زمان تطابق طولانی (ممکن است باعث ناراحتی در گفتار شود) |
| ارتودنسی سرامیکی | - همرنگ بودن براکتها با دندان - ظاهر زیبا و طبیعی - مناسب برای نوجوانان |
- هزینه بالاتر - احتمال شکستگی براکتها در صورت فشار زیاد |
| ارتودنسی فلزی | - روش متداول و قابل اعتماد - درمان جامع - هزینه مقرونبهصرفه |
- ظاهر نامطلوب (سیم و براکتها قابل مشاهده هستند) - ناراحتی فیزیکی (ممکن است باعث زخم شود) |
| ارتودنسی نامرئی | - قابلیت خارجسازی و شستشو - ظاهر زیبا و نامرئی - جدیدترین روش |
- نیازمند همکاری بیمار (استفاده حداقل 22 ساعت در روز) - هزینه بالاتر |
در بزرگسالان، به دلیل متراکمتر شدن استخوانهای فک و کاهش انعطافپذیری آن، درمان ارتودنسی معمولاً به زمان بیشتری نیاز دارد. بهترین روش درمانی برای این گروه، بسته به نیازهای فردی، ممکن است شامل موارد زیر باشد:
با توجه به نیازهای هر بیمار، متخصص ارتودنسی بهترین روش را تعیین میکند. اگرچه ارتودنسی در هر سنی قابل انجام است، اما انجام آن در سنین پایینتر معمولاً با هزینه و زمان درمان کمتری همراه خواهد بود.
برای تعیین بهترین روش ارتودنسی، مراجعه به یک متخصص ارتودنسی الزامی است. عواملی که در این انتخاب تأثیر دارند عبارتند از:
یکی از نگرانیهای رایج در مورد ارتودنسی، ایجاد حساسیت دندانی است. در واقع، بسیاری از افراد در روزهای اول پس از نصب براکتها یا استفاده از الاینرها، دچار حساسیت خفیف تا متوسط میشوند. این حساسیت معمولاً به دلایل زیر رخ میدهد:
با این حال، این مشکل معمولاً بعد از چند روز کاهش مییابد. استفاده از خمیردندانهای ضد حساسیت و پرهیز از غذاهای سخت و بسیار سرد یا گرم میتواند کمککننده باشد.
انتخاب بهترین نوع ارتودنسی به نیازها و شرایط هر فرد بستگی دارد. روشهای مختلفی برای اصلاح دندانها وجود دارد و هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. برای انتخاب بهترین گزینه، توصیه میشود حتماً با یک متخصص ارتودنسی مشورت کنید. با انجام این کار، نهتنها به یک لبخند زیبا دست خواهید یافت، بلکه سلامت دندانهای خود را نیز تضمین خواهید کرد.